Vì sự phát triển nông nghiệp

VAI TRÒ CỦA PHÂN HỮU CƠ ĐỐI VỚI CÂY TRỒNG

06:31 - 04/06/2018

( QHNN ) - Trong đất tự nhiên luôn luôn có sự hiện diện của chất hữu cơ và  hàm lượng của chúng thay đổi tùy loại đất và tùy vùng sinh thái.

Những đất mới khai hoang hoặc đất đã canh tác thuần thục, hàm lượng chất hữu cơ luôn cao hơn so với đất quảng canh. Theo bảng xếp loại của ngành Khoa học đất,  hàm lượng chất hứu cơ và tình trạng giàu nghèo của đất được xếp loại như sau:
 

Đánh giá độ giàu nghèo chất hữu cơ trong đất

STT

Đánh giá

Hàm lượng mùn hữu cơ (%)

Đất đồng bằng

Đất đồi núi

1

Giàu

> 2,00

> 4,00

2

Trung bình

1,00 – 2,00

2,00 – 4,00

3

Nghèo

< 1,00

< 2,00

Theo số liệu Bộ Tài nguyên và Môi trường đến năm 2015, diện tích đất nông nghiệp Việt Nam có 15 triệu hecta; trong đó đất trồng cây lâu năm: 3,7 triệu ha; đất trồng cây hàng năm: 6,4 triệu ha (riêng đất trồng lúa: 4,1 triệu ha).

Số liệu đánh giá gần đây của FAO, phần lớn đất Việt Nam có độ phì nhiêu thấp so  theo các chỉ tiêu chính: hàm lượng dinh dưỡng N, P, K, trung lượng và chất hữu cơ trong đất tầng mặt.


Hình ảnh phân loại phân xanh và phân nâu. Nguồn: internet

 

Theo đánh giá của Bộ NN&PTNT, đất nông nghiệp Việt Nam đang suy giảm độ phì nhiêu, một số diện  tích đã bị thoái hóa nghiêm trọng do xói mòn, rửa trôi, đá ong hóa, chua mặn hóa, trong đó diện tích bị thoái  hóa nặng lên tới 2,0 triệu ha, phần lớn thời gian từ năm 1990 đến nay chúng ta lạm dụng dùng nhiều phân bón hóa học “vô cơ”, bình quân mỗi năm hơn 10 triệu tấn.

Về bản chất, thoái hóa đất là sự suy giảm số lượng và chất lượng chất hữu cơ đất, do đó khả năng phục hồi độ phì nhiêu đất phụ thuộc rất lớn vào mức độ cung cấp lượng vật chất hữu cơ đủ lớn để bù lại lượng hữu cơ bị khoáng hóa, rửa trôi.

Hiệp hội khoa học đất thế giới đã khẳng định chất hữu cơ có tương quan mật thiết đến phần lớn tính chất hóa, lý, sinh học quyết định độ phì nhiêu đất.

Đất dung lượng hấp thu (CEC) của đất Việt Nam phụ thuộc rất lớn vào chất hữu cơ nên trong quá trình canh tác, CEC giảm luôn gắn liền với suy thoái hữu cơ trong đất.

Những nghiên cứu đất Việt Nam còn khẳng định việc đưa chất hữu cơ mới vào đất sẽ có hoạt tính làm tăng CEC cao hơn so với chất hữu cơ nội tại ngay cả trên các đất đang có hàm lượng mùn khá như đất đỏ bazan.

Vì vậy, cần thiết phải bổ sung hữu cơ thường xuyên cho đất và chỉ đến khi có được một sự cân bằng dương về mùn thì độ phì nhiêu đất mới có thể được duy trì hoặc cải thiện cho sản xuất nông nghiệp bền vững. Một trong các phương pháp đó là sử dụng phân bón hữu cơ để chăm bón cho cây trồng.

- Các yếu tố quan trọng riêng biệt của phân vô cơ và hữu cơ:

Như trên đã đề cập, phân hữu cơ vừa cung cấp các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng cho cây trồng, vừa cung cấp cho đất một lượng mùn lớn để duy trì sự hoạt động của các sinh vật và vi sinh vật, từ đó đóng góp vào sự cân bằng dưỡng chất trong đất hơn.

Khác với phân bón vô cơ hóa học, các chất dinh dưỡng phần lớn được tổng hợp từ công nghệ hóa và dưới dạng muối; các chất dinh dưỡng trong phân hữu cơ do được chuyển đối từ những thành phần dễ phân hủy trong nguyên liệu hữu cơ như chất xơ, đường, tinh bật, protein, amino acid nên các nguyên tố cung cấp cho cây trồng có thể trực tiếp hấp thu mà không để lại các gốc muối gây độc cho đất như clorua (CI) chẳng hạn.

Thành phần năng động này của các nguyên liệu hữu cơ ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các điều kiện khí hậu, thời tiết và môi trường đất đai và tác động mạnh đến sự sinh trưởng của cây trồng và là nguồn thực phẩm chính của các vi sinh vật trong đất. Một số chất đường có tác dụng kích thích sự nảy mầm của hạt giống và tăng trưởng bộ rễ. Một số chất lipid có tác động kích thích sự tăng trưởng của cây trồng.

 Còn chất đạm phần lớn hiện diện dưới dạng các amino acid, các acid nucleic, một số nhỏ hiện diện dưới dạng các vitamin và các chất bảo vệ thực vật.

Bên cạnh việc cung cấp các chất dinh dưỡng ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của cây trồng, phân hữu cơ còn cung cấp cho đất một lượng mùn đáng kể hình thành từ những thành phần chậm phân hủy gọi chung là chất mùn (humus) gồm các acid humic, acid fulvic và  humin.

Những hợp chất này có cấu trúc phức tạp nên chậm chuyển hóa hơn và chúng chính là môi trường để các vi sinh vật và sinh vật đất cư trú và duy trì hoạt động. Chúng có nhiều tác dụng trong đất như:

1. Liên kết với các ion kim loại, hydorxid, chất hữu cơ để tạo thành các hợp chất có thể hòa tan trong nước.

Chính khả năng này của các hợp chất humic mà chúng có thể hòa tan và chuyển tải kim loại và các hợp chất hữu cơ trong đất và trong nước cho cây trồng hoặc tích trữ như một kho dự trữ thực phẩm. Ngoài ra nó còn giúp làm giảm bớt tình trạng ngộ độc kim loại trong đất canh tác (Theo Tan and Binger, 1986).

2. Các hợp chất của acid humic và fulvic trực tiếp tác động tới sự tăng trưởng của cây trồng qua các hiệu ứng sinh lý và dinh dưỡng.

Một số hợp chất này còn có tác dụng như những chất điều hòa sinh trưởng tự nhiên như các auxines và gibberillins và có khả năng kích thích sự nảy mầm, kích thích sự phát triển các rễ non và là nguồn dữ trữ các nguyên tố N, P và S (Theo Schnitzer, 1986, Tan, 1994).

3. Do cấu trúc phức tạp và phân tử khối lớn và có khả năng liên kết với các nguyên tố N, P, S và các ion kim loại khác, chúng có tác dụng như một tấm đệm để dung hòa sự thay đổi đột biến độ pH trong đất và là kho dự trữ các chất dinh dưỡng cho cây trồng.
NGUYÊN LIỆU SỬ DỤNG ĐỂ SẢN XUẤT PHÂN HỮU CƠ

Những nguyên liệu có thể sử dụng làm phân bón hữu cơ mà không ảnh hưởng tới môi trường sinh thái tại Việt Nam thì có nhiều loại.

Theo Cục Thống kê, hiện nay số lượng gia cầm gia súc đang nuôi trên toàn quốc như sau:

Số lượng gia cầm gia súc đang nuôi trên toàn quốc

STT Gia súc                Số lượng (con)

1      Trâu                      2.626.000

2      Bò                         5.200.000

3      Heo                     26.500.000

4      Gà, vịt               310.000.000

5      Ngựa                          84.000

6      Dê, cừu                 1.340.000

7      Hươu nai                    60.000

Nguồn: Tổng cục Thống kê, 2014

Theo số liệu thực tế với số gia súc, gia cầm và thu gom chất thải để sản xuất phân bón, ta đã có một lượng nguyên liệu đáng kể.

Nếu xét cả các phụ phẩm, phế phẩm từ các nhà máy chế biến nông sản, các lò giết mổ và các nhà máy chế biến thủy hải sản thì lượng nguyên liệu để sử dụng làm phân bón hữu cơ là một con số rất lớn.

Trương Quang Vận

0
0
Bài viết cùng danh mục
Bài viết mới nhất
Loại Mua vào Bán ra
Vàng SJC 1L - 10L 47.800 49.000
Vàng nhẫn SJC 99,99 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 47.200 48.700
Vàng nhẫn SJC 99,99 0,5 chỉ 47.200 48.800
Vàng nữ trang 99,99% 47.000 48.700
Vàng nữ trang 99% 46.418 48.218
Vàng nữ trang 75% 34.479 36.679
Vàng nữ trang 58,3% 26.345 28.545
Vàng nữ trang 41,7% 18.260 20.460
  Mua vào Bán ra
AUD 16,514.12 17,203.81
CAD 17,145.36 17,861.43
CHF 24,828.95 25,865.91
CNY 3,355.92 3,496.60
DKK - 3,764.14
EUR 26,792.23 28,158.67
GBP 29,266.30 30,488.58
HKD 2,916.04 3,037.83
INR - 326.81
JPY 214.93 226.59
KRW 17.26 21.01
KWD - 78,610.04
MYR - 5,696.56
NOK - 2,606.63
RUB - 342.02
SAR - 6,406.92
SEK - 2,705.67
SGD 16,662.47 17,358.36
THB 660.78 761.78
USD 23,060.00 23,270.00