Văn hóa - giáo dục

HÀ TĨNH: CHÙA HÀN SƠN LINH TỰ, NGÔI CHÙA CỔ NHẤT CẦN ĐƯỢC TÔN TẠO.

19:55 - 30/05/2019
(QHNN) -  Hàn Sơn Linh Tự là ngôi chùa cổ, tọa lạc trên Động Hàn truông gió, trước kia nơi đây rất hẽo lánh. Chùa được xây dựng vào thế kỷ thứ 17 đời nhà Trần thuộc làng Phù Lưu Thượng Tổng Phù Lưu, tỉnh Hà Tĩnh (ngay thuộc xã Hồng Lộc, Lộc Hà, Hà Tĩnh) với ước tính trên diện tích 200.000m2. Trải qua bao thăng trầm biến cố trong chiến tranh cũng như sức ảnh hưởng của thiên nhiên, những năm qua di tích lịch sử chùa cổ Hàn Sơn Linh Tự đang xuống cấp trầm trọng cần được trùng tu, tôn tạo.
 

Kiến trúc chùa trước đây được chia thành 3 Tam Bảo: Điện Thờ Mẫu Pháp Quan Âm và Hàn lâm sỡ. Đi từ ngoài vào, phía trên của cổng ta thấy 3 chữ ( Hàn Sơn Linh Tự), nhìn từ phải sang trái có 2 câu đối:

Hương thượng tam tôn khí lý khai giáo tính

Hàn trung thất bảo tùy duyên thế thuận độ mê tâm

Trong Chùa từ phải qua trái có 4 câu đối:    

Hàn sơn quảng đại chân thường lạc

Linh tự từ bi pháp giới quang

Triều đình xuất nhập thiện lương nhân

Lộ ngoại vãng lai xa nẻo khách

Và 4 câu thơ:

Long đức thủa xưa linh xứ thịnh

Trường an tái tạo cảnh thiên môn

Vân hàn thủy yến phi ngôn tự

Chuông tận phúc giang hiển cát tường

Trước đây, chùa được lắp một chuông đồng và 1 quả ấn đồng, trên mặt ấn có khắc 5 chữ: (Nhật Nguyệt Tam Bảo Ấn) nay vẫn còn lưu giữ, riêng chuông đồng sau khi 2 xã Hồng Lộc và Tân Lộc sát nhập với nhau chuông được mang về trụ sở Tân Lộc sau đó bị mất, hiện nay vẫn chưa có lời giải.

Được biết Chùa đã trãi qua nhiều đời sư trụ trì. Theo lời kể của cụ Bùi Văn Đào (95 tuổi) hiện là cựu chiến binh chiến dịch Điện Biên Phủ, hồi còn nhỏ đi chăn trâu trên Truông gió thấy Chùa có vị sư. Hằng năm lập đàn cùng với sư thầy lân cận làm chay chiêu hồn các vong linh liệt sỹ đã hy sinh trong những cuộc biểu tình năm 1930 - 1931 và những tử binh chết trong cuộc đánh nhau giữa Trịnh Nguyễn diễn ra tại động Hàn Truông gió - chùa Hàn Sơn đến Bãi Vùn và cầu cho Quốc thái dân an.

Chùa Hàn Sơn Linh Tự

Hồi đó Động Hàn truông gió là nơi u tịch hẻo lánh, nơi đây chỉ có một con đường mòn độc đạo đi từ nghèn qua Thịnh Lộc, ít người qua lại vì sợ cướp giật thường xảy ra. Lợi dụng địa hình hoáng vắng, hẻo lánh này, các đồng chí là cán bộ lãnh đạo Đảng Cộng Sản Đông Dương (ĐCSĐD - PV) thời 1930 - 1931 đã tổ chức nhiều cuộc họp tại chùa Hàn Sơn - khe Truông gió để phát động phong trào Cách mạng chống sưu thuế và bồi dưỡng các nhân tố của Đảng. Truông gió là một địa bàn chiến lược, là cao điểm quân sự lợi hại, từ thời Lê Lợi đã chọn nơi đây để phòng ngự và tấn công đánh giặc Minh. Rồi đến thời kỳ Trịnh Nguyễn phân tranh (1657 - 1660). Tại đây đã xảy ra những trận chiến ác liệt, đẫm máu giữa Đô đốc Lê Thế Hiến - chỉ huy quân Trịnh đánh nhau với quân Nguyễn.

Đặc biệt theo sách sử còn lưu giữ, dưới sự lãnh đạo của Đảng CSĐD vào ngày 7/9/1930 (Tức ngày 15/7/Nhâm Ngọ) nơi đây đã nổ ra cuộc biểu tình lớn của nhân dân Nam Tổng đó là: nội ngoại Tổng Đoài - La Khê - Lai Thạch - Phù Lưu.

Riêng ba làng Phù Lưu Thượng, Đại Lự, Thượng Yên đã có tới 800 người tham gia, tập trung tại chùa Hàn Sơn Truông Gió vươn cao cờ đỏ búa liềm và biểu ngữ rầm rộ tiến lên huyện Lệ Can Lộc đòi tên tri huyện Trần Mạnh Đàn đáp ứng những yêu sách mà chúng đã hứa với người dân tại cuộc biểu tình lần thứ nhất vào ngày 01/8/1930. Thấy khí thế ngút trời của quần chúng tại cuộc biểu tình bọn nha lại đã xanh mang chạy trốn, thừa thế xông lên. Một số người trong đoàn biểu tình đã đập phá nhà giam giải cứu tù nhân, trong đó có các cụ như Cụ Diệp, Cụ Chuồn, Cụ Triễn... là người làng Thượng Yến đã vươn cao cờ Cách mạng trong các cuộc biểu tình trước.

Chưa dừng lại đó, phong trào đấu tranh Cách mạng vẫn bùng lên. Ngày 7/11/1930 nhân dân 3 làng Đại Lự, Thượng Yên, Phù Lưu Thượng lại tổ chức cuộc biểu tình lần thứ tư có hơn 2000 người tham gia cũng tập trung tại Truông Gió - Chùa Hàn Sơn kéo lên huyện đường Can Lộc tiếp tục đấu tranh... Đoàn biểu tình vừa đến Bắc Nghèn thì bất ngờ bọn lính trong đồn xã xông vào tấn công đoàn biểu tình, máu chảy loang lổ trên mặt đường, nhiều người đã ngã xuống bị thương và hy sinh trong đó có Nữ đồng chí Phạm Thị Dung là 1 cán bộ trẻ của cách mạng người trung kiên dẫn đầu cuộc biểu tình đã anh dũng hy sinh. Sau cuộc biểu tình nhiều nhân tố trung kiên đã được kết nạp vào Đảng Cộng Sản.

Cống hiến tuổi xuân vì Đất Nước

Nêu cao khí phách với quê hương.

Tuy nhiên hòng dập tắt phong trào cách mạng, phá vỡ nơi liên lạc hội họp giữa Đảng và quần chúng, bọn đế quốc phong kiến tay sai đã về Động Hàn truông gió đập phá chùa Hàn Sơn Linh Tự, nơi đây đã trở thành đống gạch vụn. Bức xúc với hành động tàn bạo của giặc, Ni Cô Diệu Tào - trụ trì tại Chùa thời điểm đó đã dũng cảm tự thiêu quyết tử vì đạo phật.

Thân cháy nát tan thành tro trắng

Hồn mong về cứu độ nhân sinh

Kể từ đó Chùa chỉ còn lại nền Chùa rêu phong cùng mưa gió, oi nồng...

Mãi tới năm 2009, những người có thiện tâm về đạo phật như bà Nguyễn Thị Thương (kỷ sư nông nghiệp về hưu) bà Nguyễn Thị Liệu (giáo viên về hưu), ông Bùi Công Chính, Trần Văn Thận, Phan Xuân cùng bà Diệp Thị Tám đã cùng nhau vận động nhân dân phục dựng lại Chùa Hàn Sơn Linh Tự trên nền đất cũ Chùa xưa và từ đó đên nay họ cùng nằm trong ban trị sự của nhà Chùa, cùng nhau kêu gọi, đã vận động nhiều nhà hảo tâm cống hiến sức người sức của xây dựng Chùa trong đó có cụ Hồ Văn Minh đã tự nguvện hiến đất cho Chùa khi tôn tạo.

Bí thư chi bộ, thôn trưởng, trưởng tiểu ban mặt trận, liên đoàn cán bộ cùng với những người cao tuổi của thôn bàn chuyện tôn tạo Chùa.
 

Hàn Lâm Linh Tự là ngôi Chùa cổ có tên trong tập sách: “Chùa Cổ Hà Tĩnh” của nhà nghiên cứu lịch sử Thái Kim Đĩnh xuất bản năm 2017 do hội phật giáo Hà Tĩnh ấn hành. Hàn Sơn Linh Tự là nơi hội tụ linh thiêng, chứng tích những sự kiện lịch sử của Đất Nước, là dấu ấn của phong trào Cách Mạng thời kỳ 1930 - 1931. Cần được quần chúng nhân dân, những nhà hảo tâm con em xa quê, cùng các ban ngành chức năng quan tâm, tôn vinh và tu tạo bảo tồn di tích lịch sử nơi ngưỡng vọng tâm linh, đáp ứng lòng mong mỏi của nhân dân trong vùng hằng mong đợi.

Tác giả: Đặng Công Mạo - Lê Tiến Dũng

1
0
Bài viết cùng danh mục
Bài viết mới nhất
Loại Mua vào Bán ra
Vàng SJC 1L - 10L 41.200 41.550
Vàng nhẫn SJC 99,99 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 41.200 41.700
Vàng nhẫn SJC 99,99 0,5 chỉ 41.200 41.800
Vàng nữ trang 99,99% 40.750 41.550
Vàng nữ trang 99% 40.139 41.139
Vàng nữ trang 75% 29.916 31.316
Vàng nữ trang 58,3% 22.976 24.376
Vàng nữ trang 41,7% 16.078 17.478
  Mua vào Bán ra
AUD 15458.77 15816.55
CAD 17107.14 17556.05
CHF 23285.27 23848.18
DKK 0 3503.57
EUR 25504.05 26349.06
GBP 27824.54 28270.1
HKD 2915.71 2980.22
INR 0 336.75
JPY 214.53 224.49
KRW 17.5 19.97
KWD 0 79108.83
MYR 0 5586.02
NOK 0 2624.67
RUB 0 385.28
SAR 0 6414.51
SEK 0 2427.3
SGD 16529.42 16827.74
THB 737.6 768.37
USD 23145 23265