Phóng sự - ký sự

Nguyễn Đăng Giáp: Anh hùng - thi nhân

19:02 - 07/03/2019

(QHNN) - Từ xưa đến nay phàm là những doanh nhân thì không bao giờ dính dáng đến văn chương nghệ thuật. Và, các văn nghệ sỹ lại cũng không biết gì về thương trường. Hai phạm trù doanh nhân và nghệ sỹ dường như đối lập nhau như nước với lửa, như hai cực của nam châm. Ấy vậy mà Anh hùng lao động, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp lại dung hòa được hai thái cực đối nghịch nhau ấy. Ở Đại tá, Anh hùng Nguyễn Đăng Giáp ta thấy được một doanh nhân, anh “Bộ đội Cụ Hồ”, một nhà thơ đích thực với rất nhiều bài thơ đã được phổ nhạc và ông đã có hẳn một đêm Thơ, Nhạc “Như tôi đã sống”. Trong ông, hai phẩm chất tuyệt vời luôn song hành là anh hùng và thi nhân. Ông là anh hùng, nhưng ông cũng chính là một nhà thơ đúng nghĩa.
 

Nguyễn Đăng Giáp sinh ra không phải để làm thơ, cũng không phải để làm doanh nhân và càng không phải để làm anh hùng mà do hoàn cảnh lịch sử cộng với năng khiếu bẩm sinh nên trong con người ông là sự hòa quyện giữa sự lạnh lùng, thao lược trên thương trường, sự anh dũng kiên trung trên chiến trường và sự rung động mẫn cảm của một trái tim người nghệ sỹ. Với ông, khi cầm súng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc thì anh dũng đến quên mình; khi bước chân vào thương trường thì thông minh tài trí hơn người và khi bước chân vào con đường nghệ thuật thì cũng cháy hết mình với những câu thơ gan ruột. Nguyễn Đăng Giáp một khi đã làm người lính thì phải anh hùng, làm doanh nhân phải đạt tầm thế giới và khi đã làm văn chương thì như “lửa đã thắp lên rồi sẽ cháy tận cùng thôi”. Một con người mà cuộc đời đầy sóng gió ấy, tính cách đầy dũng mãnh ấy, doanh nhân đầy tài năng ấy hóa ra lại là một văn nhân đích thực.
 

Khi tìm hiểu thân thế và sự nghiệp của Anh hùng Lao động, Đại tá, nhà thơ Nguyễn Đăng Giáp ta thấy thấp thoáng hình bóng cụ Uy viễn Tướng công Nguyễn Công Trứ, mọi sự so sánh đều là khập khiễng nhưng ta thấy được “chí làm trai”, cốt cách nam nhi đại trượng phu và phong cách thơ của cụ Nguyễn Công Trứ trong con người Nguyễn Đăng Giáp. Đọc bài thơ “Đoạn trường tôi sống” của ông ta sẽ nhận ra đây là một pho lịch sử bằng thơ ghi lại mỗi chặng đường ngọt bùi cay đắng, gian nan và vinh quang, từ người lính đến anh hùng, từ khó khăn, gian khổ đến tầm doanh nhân thế giới. Là bản tổng kết bằng thơ về cuộc đời, về sự nghiệp của một anh hùng, một doanh nhân, một anh “Bộ đội Cụ Hồ”, về nhân tình thế thái, về những thăng trầm, những được mất hơn thua mà ông đã trải qua. Càng đọc ta lại càng bị cuốn hút bởi ngôn từ mộc mạc, giản dị mà tình nghĩa lại chân thành, đằm thắm. Bài thơ làm ta giật mình. Hồn thơ thức tỉnh những mơ hồ về Tổ quốc. Phẩm chất anh hùng cùng với những vần thơ trữ tình hào sảng lấp lánh trí tuệ và tâm hồn của ông đã ghi dấu vào tâm hồn bạn đọc. Thật hiếm thấy một sĩ quan quân đội mải mê theo binh nghiệp với năm tháng ròng rã trên chiến trường, lăn xả vào thương trường khốc liệt mà thơ văn lại đằm thắm, mượt mà, lãng mạn và hào sảng đến vậy!
 


 

Với nhà thơ Nguyễn Đăng Giáp tình yêu quê hương đất nước luôn hòa quyện với nhiệt huyết, đam mê và tấm lòng muốn dâng hiến tuổi xuân cho Tổ quốc, với ông yêu Tổ quốc gắn liền với sự hi sinh xương máu để bảo vệ quê hương và khi hòa bình thống nhất thì lăn xả vào thương trường, vào những nơi khó khăn hiểm trở nhất để xây dựng kiến thiết lại đất nước “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như Bác Hồ hằng mong muốn. Con người Nguyễn Đăng Giáp yêu ghét phân minh, rạch ròi nên ông hay dùng từ “bạch thoại” nghĩa là nói trắng ra, trong suốt cuộc đời mình ông gặp nhiều quý nhân nhưng cũng không ít kẻ tiểu nhân lòng dạ hẹp hòi nhưng với ông những ân nhân thì tìm cách trả ơn còn với kẻ tiểu nhân ông lại vị tha bỏ qua những việc làm của họ. Đó cũng là con đường hướng thiện, cái tâm trong sáng của ông đối với những kẻ đã hại mình. Ông luôn tâm niệm rằng: Sông có khúc, người có lúc, làm người không có cay đắng sẽ chẳng hiểu ngọt bùi, không có nước mắt sẽ chẳng có nụ cười. Cho người khác một con đường chính là cho mình một cánh cửa, giúp người thuận tiện chính là giúp mình thuận tiện, lấy thiện đãi người cũng chính là lấy thiện đãi mình. Vinh quang không phải là đích đến mà là con đường, có gió mưa, có cay đắng xen lẫn ngọt bùi, có yêu thương và cũng có cả hận sầu. Làm người thì thêm một lần tha thứ cho người khác là thêm một lần tạo phúc, tha thứ càng nhiều, tâm càng rộng lớn, phúc phận càng cao. Sống thông minh không khó, khó là làm người thiện lương bởi thiện lương là lựa chọn còn thông minh lại là thiên bẩm.

Với Nhà thơ, Anh hùng Lao động, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp từ ngày rời ghế nhà trường, vào đời lính đến nay đã 45 năm. Thời gian đó ông đã trải qua rất nhiều những cung bậc cảm xúc và thăng trầm trong cuộc sống. Ông đã hiến trọn tuổi xuân để chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc, trải quan chiến trường ba nước Việt Nam, Lào, Cămpuchia, ở đó giữa sự sống và cái chết chỉ là một ranh giới mong manh nhưng với ông chiến đấu anh dũng, kiên cường là mệnh lệnh của Tổ quốc. Trong mỗi hành trình, mỗi cuộc chiến, trước mọi khó khăn thử thách hay lúc trên đỉnh vinh quang ông đều trải lòng mình qua những bài thơ. Thơ chính là nơi ông gửi gắm niềm tin, ý chí, quyết tâm, là nơi cân bằng trạng thái cảm xúc để tiếp thêm nghị lực trong cuộc sống, trên chiến trường cũng như trên thương trường khốc liệt. Thơ ông có khi hiện thực đến tận cùng của cuộc sống và có khi lãng mạn đến không ngờ:
 

- Rời quê nhà - buổi đạn lạc bom rơi

Thương mẹ gánh gồng các em sơ tán

- Bom đạn quân thù không run tay lính trẻ

Chỉ cần trong xe một trái tim hồng

- Và mấy lần cận kề cái chết

Vẫn vẹn nguyên “chiến mã Trường Sơn”
 

Hòa bình lập lại, gác cây súng, ra khỏi chiến trường bom đạn lại bước vào cuộc chiến thương trường để xây dựng Tổ quốc sau chiến tranh tàn phá. Ở cuộc chiến này, phẩm chất anh hùng lại được Nguyễn Đăng Giáp thể hiện một cách mạnh mẽ bằng tài thao lược trên thương trường, ở đó những công trình do ông chỉ đạo, là “kiến trúc sư” mang tầm thế kỷ làm thay đổi bộ mặt của đất nước và của từng vùng quê ông đi qua:….

Bài thơ “Dòng đời xuôi ngược” của nhà thơ Nguyễn Đăng Giáp chính là lời tâm tình, tự sự của một người vượt qua bao gian khổ, qua bao ghềnh thác để tự khẳng định mình và có vinh quang như ngày hôm nay. Vinh quang tự mình xây đắp nên có như thế mới vững bền và đáng tự hào. Với ông, sự nghiệp lừng lẫy có duyên với số phận cá nhân và khi chữ “Duyên” đến thì giống như cánh chim bằng sải cánh giữa trời xanh bao la. Có thể là một chút duy tâm khi ta thốt lên hai từ “số phận!” khi nói về cuộc đời Anh hùng Lao động, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp khi ông nhận Công ty 36 đúng lúc 49 tuổi (4 nhân 9 bằng 36):
 

“Bốn chín - Ba sáu nên duyên

Hợp cung tuấn mã thảo nguyên tung hoành

Trải lòng ân oán xui hên

Lời thơ, nốt nhạc say men tình người

Niềm vui thắp lửa tiếng cười

Nỗi buồn nốt lặng mấy ai tỏ tường

Bể dâu tình vẫn tỏa hương

Xuôi ghềnh ngược thác dặm trường lênh đênh

Khổ đau mình vẫn là mình

Má hồng chìm nổi tuổi xanh nghẹn lòng

Đoạn trường năm tháng long đong

Chìm trong giông tố sắc hồng vẹn nguyên”.
 

Đọc bài thơ chúng ta sẽ cảm nhận rõ hơn, thấm sâu hơn những thăng trầm mà nhà thơ, Anh hùng, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp đã trải qua để đến bến bờ vinh quang ngày hôm nay. Có được thành quả đó ông đã phải “chìm trong giông tố” nhưng “sắc hồng vẹn nguyên”, độc giả Hiền Minh khi đọc bài thơ đã thốt lên là “rất hay” nhưng muốn sửa chữ “chìm trong” bằng chữ “đạp bằng” hay “trải bao”, nhưng theo tôi nghĩ chữ “chìm trong” như nhà thơ Nguyễn Đăng Giáp đã sử dụng đặt trong ngữ cảnh, dòng cảm xúc của bài thơ là hợp lý hơn chữ “đạp bằng”, “trải bao” vì “chìm trong” đủ ý, nói hết được những khó khăn, vất vả mà tác giả đã trải qua để có được ngày hôm nay. “Chìm trong” nghĩa là ngụp lặn trong gian lao khổ hạnh có như vậy mới thấm thía, mới cảm nhận được ý nghĩa của thành quả ngày hôm nay.

Bài thơ “Bến đời” lại một lần nữa đưa người đọc trải nghiệm sâu hơn về cuộc đời, sự nghiệp của Anh hùng, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp. Bài thơ được sáng tác theo thể thơ lục bát phá cách, cảm xúc mãnh liệt, tình cảm chân thành, ý tứ sâu xa, ngôn từ trong sáng, đây như là một bản tổng kết bằng thơ về cuộc đời, về những cay đắng và vinh quang:
 

- Chiến trường ba nước từng qua

Vào sinh ra tử xông pha chẳng sờn

Một thời bom đạn Trường Sơn

Lên đèo xuống vực không chồn chân anh.

- Thương trường địa võng thiên la

Trăm nghìn phép thử để ta hiểu đời

Mới hay đen bạc đời người

Nghĩa tình còn mãi - vàng thời phôi pha.

- Làm trai đứng giữa cõi trần

Ân - Uy - Trí - Tín mười phân vẹn mười

Thuyền nay đã cập bến đời

Nhiễu điều xin gửi lại người ta yêu.

- Cuộc đời trăn trở gió sương

Vinh quang đã trải đau thương đã từng

Đi qua thang bậc cửu trùng

Giờ đây chính quả bách tùng hiên ngang.

Văn hào Nga Maxim Gorki từng viết về mẹ:

“Đời thiếu mẹ hiền, không phụ nữ

Anh hùng thi sĩ hỏi còn đâu?”
 

Trong các sáng tác của Nguyễn Đăng Giáp, thơ viết về mẹ là một nguồn cảm hứng chủ đạo và rất đặc biệt với cảm xúc chân thành và dâng trào. Ông rất trân quý và đề cao tình cảm của mẹ, đó là một tình cảm thiêng liêng không gì có thể thay thế được. Bài thơ “Mẹ tôi” của ông được phổ nhạc và khi cất lên lời ca ấy, gián giả ai cũng rưng rưng nghẹn ngào: “Mẹ tôi chân chất nhà quê - Tảo tần một thuở tóc thề ngang vai”.

Anh hùng Lao động, nhà thơ, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp là một người đa tài trên nhiều lĩnh vực, có thể nói ông là một người đặc biệt, trải qua và trưởng thành trong những hoàn cảnh đặc biệt, bất cứ thời điểm nào, hoàn cảnh nào Nguyễn Đăng Giáp cũng có hướng tiếp cận, xử lý độc đáo và đưa lại hiệu quả, sức lan tỏa đến bất ngờ. Tuổi trẻ chìm trong cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc với chiến trường ba nước Đông Dương, khi hòa bình lại lăn xả vào cuộc chiến trên thương trường để xây dựng kiến thiết lại Tổ quốc. Với ông, sinh ra trên đời không phải để làm anh hùng hay thành thi sĩ mà ông sống với tâm nguyện đã sinh ra trên cõi đời phải có chí làm trai, phải tận hiến cho nhân dân, cho Tổ quốc. Thơ là để giải bày tâm sự, thể hiện khát khao, cân bằng tâm trạng, là nơi gửi gắm niềm tin yêu vào cuộc sống. Những công trình và đóng góp của ông bằng tài năng, sáng tạo đã đưa ông thành Anh hùng, là doanh nhân thế giới và những vần thơ chan chứa tình đời đã đưa ông thành nhà thơ chân chính
.

Đại úy Mai Thanh Hải
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh
Nguồn:
QUÊHƯƠNGNGÀYNAY

3
0
  • Thật tuyệt A ạ bao điều thú vị phía trước đang chờ A
    Lego - 5 tháng Trả lời
  • Ngưỡng mộ lắm lắm một nhân tài, tâm, nhân, trí dũng vẹn toàn
    Hoàng Thị Kim - 6 tháng Trả lời
Bài viết cùng danh mục
Bài viết mới nhất
Loại Mua vào Bán ra
Vàng SJC 1L - 10L 41.450 41.750
Vàng nhẫn SJC 99,99 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 41.400 41.900
Vàng nhẫn SJC 99,99 0,5 chỉ 41.400 42.000
Vàng nữ trang 99,99% 41.050 41.750
Vàng nữ trang 99% 40.337 41.337
Vàng nữ trang 75% 30.066 31.466
Vàng nữ trang 58,3% 23.093 24.493
Vàng nữ trang 41,7% 16.161 17.561
  Mua vào Bán ra
AUD 15444.01 15801.44
CAD 17131.72 17581.29
CHF 23185.75 23746.25
DKK 0 3499.02
EUR 25464.05 26307.74
GBP 27985.97 28434.13
HKD 2916.41 2980.95
INR 0 335.5
JPY 210.36 218.65
KRW 17.51 19.98
KWD 0 79091.79
MYR 0 5575.48
NOK 0 2624.17
RUB 0 393.24
SAR 0 6413.3
SEK 0 2426.22
SGD 16524.67 16822.9
THB 739.12 769.95
USD 23140 23260